(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 012

॥ శ్రీః ॥
3.12. అధ్యాయః 012
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
శ్రీకృష్ణేన స్వీయైః సహ వనే పాండవసమీపగమనం ॥ 1 ॥
అర్జునేన కృష్ణస్తవనం ॥ 2 ॥ స్వదుఖనివేదనపూర్వకం రుదంత్యా ద్రౌపద్యాః కృష్ణేన సమాశ్వాసనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-12-0x(1814)(16101)
భోజాః ప్రవ్రజితాఞ్శ్రుత్వా వృష్ణయశ్చాంధకైః సహ।
పాండవాందుఃఖసంతప్తాన్సమాజగ్ముర్మహావనే ॥ 3-12-1(16102)
పాంచాలస్య చ దాయాదో ధృష్టకేతుశ్చ చేదిపః।
కేకయాశ్చ మహావీర్యా భ్రాతరో లోకవిశ్రుతాః ॥ 3-12-2(16103)
వనే ద్రష్టుం యయుః పార్థాన్క్రోధామర్షసమన్వితాః।
గర్హయంతో ధార్తరాష్ట్రాన్కిం కుర్మ ఇతి చాబ్రువన్ ॥ 3-12-3(16104)
వాసుదేవం పురస్కృత్య సర్వే తే క్షత్రియర్షభాః।
పరివార్యోపవివిశుర్ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరం।
అభివాద్య కురుశ్రేష్ఠం విషణ్ణః కేశవోఽబ్రవీత్ ॥ 3-12-4(16105)
వాసుదేవ ఉవాచ। 3-12-5x(1815)
దుర్యోధనస్య కర్ణస్ శకునేశ్చ దురాత్మనః।
దుఃశాసనచతుర్థానాం భూమిః పాస్యతి శోణితం ॥ 3-12-5(16106)
ఏతాన్నిహత్య సమరే యే చ తేషాం పదానుగాః।
తాంశ్చ సర్వాన్వినిర్జిత్య సహితాన్స నరాధిపాన్ ॥ 3-12-6(16107)
తతః సర్వేఽభిషించామో ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరం।
నికృత్యాఽభిచరన్వధ్య ఏష ధర్మః సనాతనః ॥ 3-12-7(16108)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-12-8x(1816)
పార్తానామభిషంగేణ తథా క్రుద్ధం జనార్దనం।
అర్జునః శమయామాస దిధక్షంతమివ ప్రజాః ॥ 3-12-8(16109)
సంక్రుద్ధం కేశవం దృష్ట్వా పూర్వదేవేషు ఫల్గునః।
కీర్తయామాస కర్మాణి సత్యకీర్తేర్మహాత్మనః ॥ 3-12-9(16110)
పురుషస్యాప్రమేయస్య సత్యస్యామితతేజసః।
ప్రజాపతిపతేర్విష్ణోర్లోకనాథస్య ధీమతః ॥ 3-12-10(16111)
అర్జున ఉవాచ। 3-12-11x(1817)
దశవర్షసహస్రాణి యత్రసాయంగృహో మునిః।
వ్యచరస్త్వం పురా కృష్ణ పర్వతే గంధమాదనే ॥ 3-12-11(16112)
దశవర్షసహస్రాణి దశవర్షశతాని చ।
పుష్కరేష్వవసః కృష్ణం త్వమపో భక్షయన్పురా ॥ 3-12-12(16113)
ఊర్ధ్వబాహుర్విశాలాయాం బదర్యాం మధుసూదన।
అతిష్ఠ ఏకపాదేన వాయుభక్షః శతం సమాః ॥ 3-12-13(16114)
కృష్ణాజినోత్తరాసంగః కృశో ధమనిసంతతః।
ఆసీః కృష్ణ సరస్వత్యాం సత్రేద్వాదశవార్షికే ॥ 3-12-14(16115)
ప్రభాసభప్యథాసాద్య తీర్థం పుణ్యజనార్చితం।
తత్ర కృష్ణ మహాతేజా దివ్యం వర్షసహస్రకం ॥ 3-12-15(16116)
ఆతిష్ఠస్త్వమథైకేన పాదేన నియమస్థితః।
లోకప్రవృత్తిహేతోస్త్వమితి వ్యాసో మమాబ్రవీత్ ॥ 3-12-16(16117)
క్షేత్రజ్ఞః సర్వభూతానామాదిరంతశ్చ కేశవం।
నిధానం తపసాం కృష్ణ యజ్ఞస్త్వం చ సనాతనః ॥ 3-12-17(16118)
`యోగకర్తా హృషీకేశః సాంఖ్యకర్తా సనాతనః।
శీలస్త్వం సర్వయోగానాం కరణం నియమస్య చ' ॥ 3-12-18(16119)
నిహత్య నరకం భౌమమాహృత్య మణికుండలే।
ప్రథమోత్పాదితం కృష్ణ మేధ్యమశ్వమవాసృజః ॥ 3-12-19(16120)
కృత్వాతత్కర్మ లోకానామృషభః సర్వలోకజిత్।
అవధీస్త్వం రణే సర్వాన్సమేతాందైత్యదానవాన్ ॥ 3-12-20(16121)
తతః సర్వేశ్వరత్వం చ సంప్రదాయ శచీపతేః।
మానుషేషు మహాబాహో ప్రాదుర్భూతోఽసి కేశవ ॥ 3-12-21(16122)
స త్వం నారాయణో భూత్వా హరిరాసీః పరంతప।
బ్రహ్మా సోమశ్చ సూర్యశ్చ ధర్మో ధాతా యమోఽనలః ॥ 3-12-22(16123)
వాయుర్వైశ్రవణో రుద్రః కాలః ఖం పృథివీ దిశః।
అజశ్చరాచరగురుః స్రష్టా త్వం పురుషోత్తమ ॥ 3-12-23(16124)
తురాయణాదిభిర్దేవ క్రతుభిర్భూరదక్షిణైః।
అయజో భూరితేజా వై కృష్ణ చైత్రరథే వనే ॥ 3-12-24(16125)
శతం శతసహస్రాణి సువర్ణస్య జనార్దన।
ఏకైకస్మింస్తదా యజ్ఞే పరిపూర్ణాని దత్తవాన్ ॥ 3-12-25(16126)
అదితేరపి పుత్రత్వమేత్య యాదవనందన।
త్వం విష్ణురితి విఖ్యాత ఇంద్రాదవరజో విభుః ॥ 3-12-26(16127)
శిశుర్భూత్వా దివం ఖం చ పృథివీం చ పరంతప।
త్రిభిర్విక్రమణైః కృష్ణ క్రాంతవానసి తేజసా । 3-12-27(16128)
సంప్రాప్య దివమాకాశమాదిత్యస్యందనే స్థితః।
అత్యరోచశ్చ భూతాత్మన్భాస్కరం స్వేన తేజసా ॥ 3-12-28(16129)
ప్రాదుర్భావసహస్రేషు తేషుతేషు త్వయా విభో।
అధర్మరుచయః కృష్ణ నిహతాః శతశోఽసురాః ॥ 3-12-29(16130)
సాదితా మౌఖాః పాశా నిశుంభనరకౌ హతౌ।
కృతః క్షేమః పునః పంథాః పురం ప్రాగ్జ్యోతిషం ప్రతి ॥ 3-12-30(16131)
జారూథ్యామాహుతిః క్రాథః శిశుపాలో నృపైః సహ।
జరాసంధశ్చ శైబ్యశ్చ శతధన్వా చ నిర్జితః ॥ 3-12-31(16132)
తథా పర్జన్యఘోషేణ రథేనాదిత్యవర్చసా।
అహార్షీ రుక్మిణీం భైష్మీం రణే నిర్జిత్య రుక్మిణే ॥ 3-12-32(16133)
ఇంద్రద్యుంనో హతః కోపాద్యవనశ్చ కశేరుమాన్।
హతః సౌభపతిః సాల్వస్త్వయా సౌభం చ పాతితం 3-12-33(16134)
ఏవమేతే యుధి హతా భూయశ్చాన్యాఞ్శృముష్వ హ।
ఇరావత్యాం హతో భోజః కార్తవీర్యసమో యుధి।
గోపతిస్తాలకేతుశ్చ త్వయా వినిహతావుభౌ ॥ 3-12-34(16135)
తాం చ భోగవతీం పుణ్యామృషికాంతాం జనార్దన।
ద్వారకామాత్మసాత్కృత్వా సముద్రం గమయిష్యసి ॥ 3-12-35(16136)
న క్రోధో న చ మాత్సర్యం నానృతం మధుసూదన।
త్వయి తిష్ఠతి దాశార్హ న నృశంస్యం కుతోఽనృజు ॥ 3-12-36(16137)
ఆసీనం చైత్యమధ్యే త్వాం దీప్యమానం స్వతేజసా।
ఆగంయ ఋషయః సర్వేఽయాచంతాభయమచ్యుత ॥ 3-12-37(16138)
యుగాంతే సర్వభూతాని సంక్షిప్య మధుసూదన।
ఆత్మనైవాత్మసాత్కృత్వా జగదాసీః పరంతప ॥ 3-12-38(16139)
యుగాదౌ తవ వార్ష్ణేయ నాభిపద్మాదజాయత।
బ్రహ్మా చరాచరగురుర్యస్యేదం సకలం జగత్।
తం హంతుముద్యతౌ ఘోరౌ దానవౌ మధుకైటభౌ ॥ 3-12-39(16140)
తయోర్వ్యతిక్రమం దృష్ట్వా క్రుద్ధస్య భవతో హరేః।
లలాటాజ్జాతవాఞ్శంభుః శూలపాణిస్త్రిలోచనః ॥ 3-12-40(16141)
ఇత్థం తావపి దేవేశౌ త్వచ్ఛరీరసముద్భవౌ।
త్వన్నియోగకరావేతావితి మే నారదోఽబ్రవీత్ ॥ 3-12-41(16142)
తథా నారాయణ పురా క్రతుభిర్భూరిదక్షిణైః।
ఇష్టవాంస్త్వం మహాసత్రం కృష్ణ చైత్రరథే వనే ॥ 3-12-42(16143)
నైవం పరే నాపరే వా కరిష్యంతి కృతాని వా।
యాని కర్మాణి దేవ త్వం బాల ఏవ మహాబలః ॥ 3-12-43(16144)
కృతవాన్పుండరీకాక్ష బలదేవసహాయవాన్।
వైరాజభవనే చాపి బ్రహ్మణా న్యవసః సహ ॥ 3-12-44(16145)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-12-45x(1818)
ఏవముక్త్వా మహాత్మానమాత్మా కృష్ణస్య పాండవః।
తూష్ణీమాసీత్తతః పార్థమిత్యువాచ జనార్దనః ॥ 3-12-45(16146)
మమైవ త్వం తవైవాహం యే మదీయాస్తవైవ తే।
యస్త్వాం ద్వేష్టి స మాం ద్వేష్టి యస్త్వామను స మామను ॥ 3-12-46(16147)
నరస్త్వమసి దుర్ధర్ష హరిర్నారాయణో హ్యహం।
కాలే లోకమిమం ప్రాప్తౌ నరనారాయణావృషీ ॥ 3-12-47(16148)
అనన్యః పార్థ మత్తస్త్వం త్వత్తశ్చాహం తథైవ చ।
నావయోరంతరం శక్యం వేదితుం భరతర్షభ ॥ 3-12-48(16149)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-12-49x(1819)
`ఇత్యుక్త్వా పుండరీకాక్షః పాండవం సుప్రియం వచః।
ప్రీయమాణో హృషీకేశస్తూష్ణీం తత్ర బభూవ సః ॥' 3-12-49(16150)
ఏవముక్తే తు వచనే కేశేవేన మహాత్మనా।
తస్మిన్వీరసమావాయే సంరబ్ధేష్వథ రాజసు ॥ 3-12-50(16151)
ధృష్టద్యుంనముఖైర్వీరైర్భ్రాతృభిః పరివారితా।
పాంచాలీ పుండరీకాక్షమాసీనం యాదవైః సహ।
అభిగంయాబ్రవీత్కృష్ణా శరణ్యం శరణైషిణీ ॥ 3-12-51(16152)
ద్రౌపద్యువాచ। 3-12-52x(1820)
`వాసుదేవ హృషీకేశ వాసవావరజాచ్యుత।
దేవదేవోసి దేవానామితి ద్వైపాయనోఽబ్రవీత్' ॥ 3-12-52(16153)
పూర్వే ప్రజాభిసర్గే త్వామాహురేకం ప్రజాపతిం।
స్రష్టారం సర్వలోకానామసితో దేవలోఽబ్రవీత్ ॥ 3-12-53(16154)
విష్ణుస్త్వమసి దుర్ధర్ష త్వం యజ్ఞో మధుసూదన।
యష్టాత్వమసి త్వమసి యష్టవ్యో జామదగ్న్యో యథాఽబ్రవీత్ ॥ 3-12-54(16155)
ఋషయస్త్వాం క్షమామాహుః సత్యం చ పరుషోత్తమ।
సత్యాద్యజ్ఞోసి సంభూతః కశ్యపస్త్వాం యథాఽబ్రవీత్ ॥ 3-12-55(16156)
సాధ్యానామపి దేవానాం శివానామీశ్వరేశ్వర।
లోకభావన లోకేశ యథా త్వాం నారదోఽబ్రవీత్ ॥ 3-12-56(16157)
బ్రహ్మశంకరశక్రాద్యైర్దేవవృందైః పునః పునః।
క్రీడసే త్వం నరవ్యాఘ్ర బాలః క్రీడనకైరివ ॥ 3-12-57(16158)
ద్యౌశ్చ తే శిరసా వ్యాప్తా పద్భ్యాం చ పృథివీప్రభో।
జఠరే ఖమిమే లోకాః పురుషోసి సనాతనః ॥ 3-12-58(16159)
విద్యాతపోభితప్తానాం తపసా భావితాత్మనాం।
ఆత్మదర్శనతృప్తానామృషీణామసి సత్తమః ॥ 3-12-59(16160)
రాజర్షీణాం పుణ్యకృతామాహవేష్వనివర్తినాం।
సర్వధర్మోపపన్నానాం త్వం గతిః పురుషర్షభ।
త్వం ప్రభుస్త్వం విభుశ్చ త్వం భూతాత్మా త్వం విచేష్టసే ॥ 3-12-60(16161)
లోకపాలాశ్చ లోకాశ్చ నక్షత్రాణి దిశే దశ।
నభశ్చంద్రశ్చ సూర్యశ్చ త్వయి సర్వం ప్రతిష్ఠితం ॥ 3-12-61(16162)
మంర్త్యతా చైవ భూతానామమరత్వం దివౌకసాం।
త్వయి సర్వం మహాబాహో లోకకార్యం ప్రతిష్ఠితం ॥ 3-12-62(16163)
సా తేఽహం దుఃఖమాఖ్యాస్యే ప్రణయాన్మధుసూదన।
ఈశస్త్వం సర్వభూతానాం యే దివ్యా యే చ మానుషాః ॥ 3-12-63(16164)
కథం ను భార్యా పార్థానాం తవ కృష్ణ సఖీ విభో।
ధృష్టద్యుంనస్య భగినీ సభాం కృష్యేత మాదృశీ ॥ 3-12-64(16165)
స్త్రీధర్మిణీ వేపమానా శోణితేన సముక్షితా।
ఏకవస్త్రా వికృష్టాఽస్మి దుఃఖితా కురుసంసది ॥ 3-12-65(16166)
రాజ్ఞాం మధ్యే సభాయాం తు రజసాఽతిపరిప్లుతా।
దృష్ట్వా చ మాం ధార్తరాష్ట్రాః ప్రాహసన్పాపచేతసః ॥ 3-12-66(16167)
దాసీభావేన మాం భోక్తుమీష్సుతే మధుసూదన।
జీవత్సు పాండుపుత్రేషు పాంచాలేషు చ వృష్ణిషు ॥ 3-12-67(16168)
నన్వహం కృష్ణ భీష్మస్య ధృతరాష్ట్రస్య చోభయోః।
స్నుషా భవామి ధర్మేణ సాఽహం దాసీకృతా బలాత్ ॥ 3-12-68(16169)
గర్హయేపాండవాంస్త్వేవ యుధి శ్రేష్ఠాన్మహాబలాన్।
యత్క్లిశ్యమానాం ప్రేక్షంతే ధర్మపత్నీం యశస్వినీం ॥ 3-12-69(16170)
ధిగ్బలం భీమసేనస్య ధిక్పార్థస్ చ గాండివం।
యౌ మాం విప్రకృతాం క్షుద్రైర్మర్షయేతాం జనార్దన ॥ 3-12-70(16171)
శాశ్వతోఽయం ధర్మపథః సద్భిరాచరితః సదా।
యద్భార్యాం పరిరక్షంతి భర్తారోఽల్పబలా అపి ॥ 3-12-71(16172)
భార్యాయాం రక్ష్యమాణాయాం ప్రజా భవతి రక్షితా।
ప్రజాయాం రక్ష్యమాణాయామాత్మా భవతి రక్షితః ॥ 3-12-72(16173)
ఆత్మా హి జాయేత తస్యాం తస్మజ్జాయా భవత్యుత।
భర్తా చ భార్యయా రక్ష్యః కథం జాయాన్మమోదరే ॥ 3-12-73(16174)
నన్విమే శరణం ప్రాప్తం న త్యజంతి కదాచన।
తే మాం శరణమాపన్నాం నాన్వపద్యంత పాండవాః ॥ 3-12-74(16175)
పంచభిః పతిభిర్జాతాః కుమాసరా మే మహౌజసః।
ఏతేషామప్యవేక్షార్థం త్రాతవ్యాఽస్మి జనార్దన ॥ 3-12-75(16176)
ప్రతివింధ్యో యుధిష్ఠిరాత్సుతసోమో వృకోదరాత్।
అర్జునాచ్ఛ్రుతకీర్తిశ్చ శతానీకస్తు నాకులిః ॥ 3-12-76(16177)
కనిష్ఠాచ్ఛ్రుతకర్మా చ సర్వే సత్యపరాక్రమా।
ప్రద్యుంనో యాదృశః కృష్ణ తాదృశాస్తే మహారథాః ॥ 3-12-77(16178)
నన్విమే ధనుషి శ్రేష్ఠా అజేయా యుధి శాత్రవైః।
కిమర్థం ధార్తరాష్ట్రాణాం సహంతే దుర్బలీయసాం ॥ 3-12-78(16179)
అధర్మేణ హృతం రాజ్యం సర్వే దాసాః కృతాస్తథా।
సభాయాం పరికృష్టాఽహమేకవస్త్రా రజస్వలా ॥ 3-12-79(16180)
నాధిజ్యమపి యచ్ఛక్యం కర్తుమన్యేన గాండివం।
అన్యత్రార్జునభీమాభ్యాం త్వయా వా మధుసూదన ॥ 3-12-80(16181)
ధిగ్బలం భీమసేనస్య ధిక్పార్థస్య చ పౌరుషం।
యత్ర దుర్యోధనః కృష్ణ ముహూర్తమపి జీవతి ॥ 3-12-81(16182)
య ఏతానాక్షిపద్రాష్టాత్సహ మాత్రాఽవిహింసకాన్।
అధీయానాన్పురా బాలాన్వ్రతస్థాన్మధుసూదన ॥ 3-12-82(16183)
భోజనే భీమసేనస్య పాపః ప్రాక్షిపయద్విషం।
కాలకూటం నవం తీక్ష్ణం సంభృతం రోమహర్షణం ॥ 3-12-83(16184)
తజ్జీర్ణమవికారేణ సహాన్నేన జనార్దన।
సశేషత్వాన్మహాబాహో భీమస్య పురుషోత్తమ ॥ 3-12-84(16185)
ప్రమాణకోట్యాం విశ్వస్తం తథా సుప్తం వృకోదరం।
బద్ధ్వైనం కృష్ణ గంగాయాం ప్రక్షిప్య పురమావ్రజత్ ॥ 3-12-85(16186)
యదా విబుద్ధః కౌంతేయస్తదా సంఛిద్య బంధనం।
ఉదతిష్ఠన్మహాబాహుర్భీమసేనో మహాబలః ॥ 3-12-86(16187)
ఆశీవిషైః కృష్ణసర్పైః సుప్తంచైనమదంశయత్।
సర్వేష్వేవాంగదేశేషు న మమార చ శత్రుహా ॥ 3-12-87(16188)
ప్రతిబుద్ధస్తు కౌంతేయః సర్వాన్సర్పానపోథయత్।
సారథిం చాస్య దయితమపహస్తేన జఘ్నివాన్ ॥ 3-12-88(16189)
పునః సుప్తానుపాధాక్షీద్బాలకాన్వారణావతే।
శయానానార్యయా సార్ధం కో ను తత్కర్తుమర్హతి ॥ 3-12-89(16190)
యత్రార్యా రుదతీ భీతా పాండవానిదమబ్రవీత్।
మహద్వ్యసనమాపన్నా శిఖినా పరివారితా ॥ 3-12-90(16191)
హా హతాస్మి కుంతోన్వద్య భవేచ్ఛాంతిరిహానలాత్।
అనాథా వినశిష్యామి బాలకైః పుత్రకైః సహ ॥ 3-12-91(16192)
తత్ర భీమో మహాబాహుర్వాయువేగపరాక్రమః।
ఆర్యామాశ్వాసయామాస భ్రాతౄంశ్చాపి వృకోదరః ॥ 3-12-92(16193)
వైనతేయో యథా పక్షీ గరుత్మాన్పతతాంవరః।
తథైవాభిపతిష్యామి భయంవో నేహ విద్యతే ॥ 3-12-93(16194)
ఆర్యామంకేన వామేన రాజానం దక్షిణేన చ।
అంసయోశ్చ యమౌ కృత్వా పృష్ఠే బీభత్సుమేవ చ ॥ 3-12-94(16195)
సహసోత్పత్య వేగేన సర్వానాదాయ వీర్యవాన్।
భ్రాతౄనార్యాం చ బలవాన్మోక్షయామాస పావకాత్ ॥ 3-12-95(16196)
తే రాత్రౌ ప్రస్థితాం సర్వే సహ మాత్రా యశస్వినః।
అభ్యగచ్ఛన్మహారణ్యే హిడింబవనమంతికాత్ ॥ 3-12-96(16197)
శ్రాంతాః ప్రసుప్తాస్తత్రేమే మాత్రా సహ సుదుఃఖితాః।
సుప్తాంశ్చైనానభ్యగచ్ఛద్ధిడింబా నామ రాక్షసీ ॥ 3-12-97(16198)
సా దృష్ట్వా పాండవాంస్తత్ర సుప్తాన్మాత్రా సహ క్షితౌ।
హృచ్ఛయేనాభిభూతాత్మా భీమసేనమకామయత్ ॥ 3-12-98(16199)
భీమస్య పాదౌ కృత్వా తు స్వఉత్సంగే తతోఽబలా।
పర్యమర్దత సంహృష్టా కల్యాణీ మృదుపాణినా ॥ 3-12-99(16200)
తామబుద్ధ్యదమేయాత్మా బలవాన్సత్యవిక్రమః।
పర్యపృచ్ఛత తాం భీమః కిమిహేచ్ఛస్యనిందితే ॥ 3-12-100(16201)
ఏవముక్తా తు భీమేన రాక్షసీ కామరూపిణీ।
భీమసేనం మహాత్మానమాహ చైవమనిందితా ॥ 3-12-101(16202)
పలాయధ్వమితః క్షిప్రం మమ భ్రాతైష వీర్యవాన్।
ఆగమిష్యతి వో హంతుం తస్మాద్గచ్ఛత మాచిరం ॥ 3-12-102(16203)
అథ భీమోఽభ్యువాచైనాం సాభిమానమిదం వచః।
నోద్విజేయమహం తస్మాన్నిహనిష్యేఽహమాగతం ॥ 3-12-103(16204)
తయోః శ్రుత్వా తు సంజల్పమాగచ్ఛద్రాక్షసాధమః।
భీమరూపో మహానాదాన్విసృజన్భీమదర్శనః ॥ 3-12-104(16205)
రాక్షస ఉవాచ। 3-12-105x(1821)
కేన సార్ధం కథయసి ఆనయైనం మమాంతికం।
హిడింబే భక్షయిష్యామో న చిరం కర్తుమర్హసి ॥ 3-12-105(16206)
సా కృపాసంగృహీతేన హృదయేన మనస్వినీ।
నైనమైచ్ఛత్తదాకర్తుమనుక్రోశాదనిందితా ॥ 3-12-106(16207)
స నాదాన్వినదన్ఘోరాన్రాక్షసః పురుషాదకః।
అభ్యద్రవత వేగేన భీమసేనం తదా కిల ॥ 3-12-107(16208)
తమభిద్రుత్య సంక్రుద్ధో వేగేన మహతా బలీ।
అగృహ్ణాత్పాణినా పాణిం భీమసేనస్య రాక్షసః ॥ 3-12-108(16209)
ఇంద్రాశనిసమస్పర్శం వజ్రసంహననం దృఢం।
సంహత్య భీమసేనాయ వ్యాక్షిపత్సహసా కరం ॥ 3-12-109(16210)
గృహీతం పాణినా పాణిం భీమసేనస్య రక్షసా।
నామృష్యత మహాబాహుస్తత్రాక్రుద్ధ్యద్వృకోదరః ॥ 3-12-110(16211)
తదాసీత్తుములం యుద్ధం భీమసేనహిడింబయోః।
సర్వాస్త్రవిదుషోర్ఘోరం వృత్రవాసవయోరివ ॥ 3-12-111(16212)
విక్రీడ్య సుచిరం భీమో రాక్షసేన సహానఘ।
నిజఘాన మహావీర్యస్తం తదా నిర్బలం బలీ ॥ 3-12-112(16213)
హత్వా హిడింబం భీమోఽథ ప్రస్థితో భ్రాతృభిః సహ।
హిడింబామగ్రతః కృత్వా యస్యాం జాతో ఘటోత్కటః ॥ 3-12-113(16214)
తతః సంప్రాద్రవన్సర్వే సహ మాత్రా పరంతపాః।
ఏకచక్రామభిముఖాః సంవృతా బ్రాహ్మణవ్రజైః ॥ 3-12-114(16215)
ప్రస్థానే వ్యాస ఏషాం చ మంత్రీ ప్రియహితే రతః।
తతోఽగచ్ఛన్నేకచక్రాం పాణఅడవాః సంశితవ్రతాః ॥ 3-12-115(16216)
తత్రాప్యాసాదయామాసుర్బకం నామ మహాబలం।
పురుషాదం ప్రతిభయం హిడింబేనైవ సంమితం ॥ 3-12-116(16217)
తం చాపి వినిహత్యోగ్రం భీమః ప్రహరతాం వరః।
సహితో భ్రాతృభిః సర్వైర్ద్రుపదస్య పురం యయౌ ॥ 3-12-117(16218)
లబ్ధాఽహమపి తత్రైవ వసతా సవ్యసాచినా।
యథా త్వయా జితా కృష్ణరుక్మిణీ భీష్మకాత్మజా ॥ 3-12-118(16219)
ఏవం సుయుద్ధే పార్థేన జితాఽహం మధుసూదన।
స్వయంవరే మహత్కర్మ కృత్వా న సుకరం పరైః ॥ 3-12-119(16220)
ఏవం క్లేశైః సుబహుభిః క్లిశ్యమానా సుదుఃఖితా।
నివసాంయార్యయా హీనా కృష్ణ ధౌంయపురఃసురా ॥ 3-12-120(16221)
త ఇమే సింహవిక్రాంతా వీర్యేణాభ్యధికాః పరైః।
నిహీనైః పరిక్లిశ్యంతి సముపేక్షంతి మాం కథం। 3-12-121(16222)
ఏతాదృశాని దుఃఖాని మహంతీ దుర్బలీయసాం।
దీర్ఘకాలం ప్రదీప్తాఽస్మి పాపానాం పాపకర్మణాం ॥ 3-12-122(16223)
కులే మహతిజాతాఽస్మి దివ్యేన విధినా కిల।
పాండవానాం ప్రియా భార్యా స్నుషా పాండోర్మహాత్మనః ॥ 3-12-123(16224)
కేశగ్రహమనుప్రాప్తా కా ను జీవేత మాదృశీ।
పంచానామింద్రకల్పానాం ప్రేక్షతాం మధుసూదన ॥ 3-12-124(16225)
ఇత్యుక్త్వా ప్రారుదత్కృష్ణా ముఖం ప్రచ్ఛాద్య పాణినా।
పద్మకోశప్రకాశేన మృదునా మృదుభాషిణీ ॥ 3-12-125(16226)
స్తనావపతితౌ పీనౌ సుజాతౌ శుభలక్షణౌ।
అభ్యవర్షత పాంచాలీ దుఃఖజైరశ్రుబిందుభిః ॥ 3-12-126(16227)
చక్షుషీ పరిమార్జంతీ నిఃశ్వసంతీ పునఃపునః।
బాష్పపూర్ణేన కణఅఠేన క్రుద్ధా వచనమబ్రవీత్ ॥ 3-12-127(16228)
నైవ మే పతయః సంతి న పుత్రా న చ బాంధవాః।
న భ్రాతరో న చ పితా నైవ త్వం మధుసూదన ॥ 3-12-128(16229)
యే మాం విప్రకృతాం క్షుద్రైరుపేక్షధ్వం విశోకవత్।
న చ మే శాంయతే దుఃఖం కర్ణో యత్ప్రాహసత్తదా ॥ 3-12-129(16230)
చతుర్భిః కారణైః కృష్ణ త్వయా రక్ష్యాఽస్మి నిత్యశః।
సంబంధాద్గౌరవాత్సఖ్యాత్ప్రభుత్వేనైవ కేశవ ॥ 3-12-130(16231)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-12-131x(1822)
అథ తామబ్రవీత్కృష్ణస్తస్మిన్వీరసమాగమే।
రోదిష్యంతి స్త్రియో హ్యేవం యేషాం క్రుద్ధాసి నామిని ॥ 3-12-131(16232)
బీభత్సుశరసంఛన్నాఞ్శోణితౌఘపరిప్లుతాన్।
నిహతాన్వల్లభాన్వీక్ష్య శయానాన్వసుధాతలే ॥ 3-12-132(16233)
యత్సమర్థం పాండవనాం తత్కరిష్యామి మా శుచః।
సత్యం తే ప్రతిజానామి రాజ్ఞాం రాజ్ఞీ భవిష్యసి ॥ 3-12-133(16234)
పతేద్ద్యౌర్హిమవాఞ్శీర్యేత్పృథివీ శకలీ భవేత్।
శుష్యేత్తోయనిధిః కృష్ణే న మే మోఘం వచో భవేత్ ॥ 3-12-134(16235)
తచ్ఛ్రుత్వా ద్రౌపదీ వాక్యం ప్రతివాక్యమథాచ్యుతాత్।
సాచీకృతమవైక్షత్సా పాంచాలీ మధ్యమం పతిం ॥ 3-12-135(16236)
ఆబభాషే మహారాజ ద్రౌపదీమర్జునస్తదా।
మా రోదీః శుభతాంరాక్షి యదాహ మధుసూదనః।
తథా తద్భవితా దేవి నాన్యథా వరవర్ణిని ॥ 3-12-136(16237)
ధృష్టద్యుంన ఉవాచ। 3-12-137x(1823)
అహం ద్రోణం హనిష్యామి శిఖండీ తు పితామహం।
దుర్యోధనం భీమసేనః కర్ణం హంతా ధనిజయః ॥ 3-12-137(16238)
రామకృష్ణౌ వ్యపాశ్రిత్య అజేయాః స్మ రణఏ స్వసః।
అపి వృత్రహణా యుద్ధే కిం పునర్ధృతరాష్ట్రజైః ॥ 3-12-138(16239)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-12-139x(1824)
ఇత్యుక్తేఽభిముఖా వీరా వాసుదేవముపాస్థితః।
తేషాం మధ్యే మహాబాహుః కేశవో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 3-12-139(16240)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి అర్జునాభిగమనపర్వణి ద్వాదశోఽధ్యాయః ॥ 12 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-12-7 నికృత్యా ఛలేన ॥
3-12-8 అభిషంగేణ దుఃఖేన పరాభవేన వా ॥
3-12-11 యత్ర సాయంకాలస్తత్రైవ గృహం యస్య స యత్రసాయంగృహః ॥
3-12-14 ఉత్తరాసంగ ఉత్తరీయవస్త్రం ॥
3-12-17 క్షేత్రజ్ఞః అంతరాత్మేత్య్రథః ॥
3-12-19 భౌమం భూమిపుత్రం। మేధ్యం యజ్ఞియం ॥
3-12-20 తత్కర్మ అశ్వోత్సర్గాఖ్యం ॥
3-12-28 సంప్రాప్య సంయక్వ్యాప్య। ఆదిత్యస్యందనే సూర్యదేహే భాస్కరమండలాభిమానినం జీవం ॥
3-12-30 సాదితాః ఛిన్నాః మౌరవాః ఆంత్రతంతిమయాః।
ముర వేష్టనే అస్మాదౌణాదికే ఉక్రప్రత్యయే తద్ధితః ॥
3-12-31 జారూథ్యాం నగర్యాం ॥
3-12-32 సౌభం ఖేచరం పురం ॥
3-12-36 నృశంస్యం నిర్దయత్వం ॥
3-12-37 చైత్యం ఆయతనం ఆధ్యాత్మికం హృదయపుండరీకం। బాహ్యం దేవాలయాది ॥
3-12-38 ఆత్మనైవ నిమిత్తాంతరం వినా ॥
3-12-50 సమావాయే సమూహే। సంరబ్ధేషు కుపితేషు ॥
3-12-65 స్త్రీధర్మిణీ రజస్వలా ॥
3-12-67 ఈషుః ఐచ్ఛన్ ॥
3-12-68 స్నుషా వధూః ॥
3-12-69 ధర్మపత్నీం యజ్ఞసంయోగినీం ॥
3-12-70 విప్రకృతాం దుఃఖంప్రాపితాం।
మర్షయేతాం క్షమేతాం ॥
3-12-74 నాన్వపద్యంత నానుగృహీతవంతః ॥
3-12-78 రాష్ట్రాణమపరాధం। దుర్బలీయసాం దుర్బలతరాణాం ॥
3-12-80 అధిజ్యమారోపితగుణం ॥
3-12-84 సశేషత్వాత్। ఆయుష ఇతి శేషః ॥
3-12-85 ప్రమాణకోట్యాం ప్రమాణాఖ్యో గంగాతీరస్థో వటవిశేషస్తత్ప్రదేశే ॥
3-12-88 అపోథయత్ ప్రహృతవాన్।
అపహస్తేన హస్తపృష్ఠేన ॥
3-12-89 ఉపాధాక్షీత్ దాహార్థం ఉపహృతవాన్। ఆర్యా శ్వశ్రూః ॥
3-12-93 వైనతేయః వినతాపుత్రః ॥
3-12-106 కృపాసంగృహీతేన శ్నేహవశేన ॥
3-12-109 సంహృత్య ముష్టీకృత్య ॥
3-12-119 ఏవం క్లేశైః సుబహుభిః క్లిశ్యమానాః సుదుఃఖితాః।
నివసామార్యయా హీనాః కృష్ణ ధౌంయపురస్సరా ఇతి క. ట. ద. పాఠః ॥
3-12-129 విశోకవద్విశోకా ఇవ ॥
3-12-130 సంబంధాత్ పితృష్వస్రీయభార్యాత్వాత్।
గౌరవాదగ్నికుండోద్భవత్వాత్। సఖ్యాత్ భక్తిమత్త్వాత్।
ప్రభుత్వేన సామర్థ్యవత్త్వేన త్వదీయేన ॥
3-12-138 స్వసః హే భగిని ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.